Kościół Matki Bożej Bolesnej (niem. Marienkirche) jest najstarszym udokumentowanym zabytkiem Wałbrzycha. Katolicka świątynia pw. Matki Bożej Bolesnej była wzmiankowana w "Liber fundationis episopatus vratislavicnis" z 1305 roku!
Jest to bardzo skromny, mały kościółek, który znajduje się na placu kościelnym nieopodal rynku.
Historia kościoła związana jest z legendą o rycerzu, który dziękując Matce Boskiej za uratowanie życia, postawił na wzgórzu drewnianą kaplicę wraz z figurą Matki Bożej. Z tyłu za ołtarzem znajdowało się źródełko, które zasłynęło tym, iż wielu z przybyłych tutaj pielgrzymów cudownie ozdrowiało, woda z źródełka leczyła zwłaszcza oczy.
O cudownym kościółku można przeczytać w kronice kronikarza świdnickiego Ephraina Ignatiusa Nasa pod tytułem "Phoenix redivivus" z 1667r. Niestety prowadzone prace górnicze pozbawiły cudownej wody kościoła około roku 1845. Mimo to, kościół nie stracił swojego charakteru i nadal przybywają tutaj pielgrzymki.
Kościół zimą

Ta budowla sakralna przetrwała liczne niesprzyjające okoliczności jej istnienia, między innymi epidemię cholery w latach 1497-1499, reformację w 1654r., epidemię tyfusu, epidemię dżumy z lat 1637-1641, wojny husyckie.

Ciekawostką jest fakt, iż świątynia przetrwała jako katolicka za czasów króla pruskiego Fryderyka 2 dzięki sprytnemu wybiegowi ówczesnego burmistrza. A mianowicie, gdy Fryderyk 2 wydał rozkaz przemianowania wszystkich świątyń katolickich na protestanckie, burmistrz Wałbrzycha Krzysztof Reis wysłał pismo z prośbą o zostawienie świątyni jako katolickiej z uwagi na fakt, iż jest ona starsza niż samo miasto Wałbrzych.
W 1718 roku przebudowano kościółek nadając mu kształt, który przetrwał niezmieniony do dnia dzisiejszego. Sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej było odbudowywane przez 4 lata. Odbudowywał go ksiądz przybyły z Polski Georg Weizer wraz z wałbrzyszanami.
Wewnątrz sanktuarium znajduje się barokowy ołtarz wraz z figurą Matki Bożej Bolesnej. Po bokach znajdują się konfesjonały, sufit został pomalowany w motywy roślinne, znajdują się tam również barokowe organy z prawie 200 piszczałkami oraz oryginalne drewniane drzwi.
Reasumując, mimo swojego skromnego wyglądu, Sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej jest zabytkiem z odległą historią, która trwa niezmiennie od 700 lat i to właśnie powinno zachęcić do odwiedzenia tej budowli i zainteresowania się jej przeszłością.