Powstanie Jedliny Zdroju (niem. Bad Charlottenbrunn) datuje się na XIII wiek. Osada ta zbudowana została za panowania na tych terenach księcia Świdnicko - Jaworskiego Bolka I. Po wygaśnieciu rodu Piastów Jedlina przeszła w na własność rodu Schoffów (Schaffgotsch). Niewiele można powiedzieć o początkach osady w tym miejscu.
W aktach książęcych jedlina jest jedynie wzmiankowana - podczas spisu inwentarza mowa jest o wiatrakach i tartakach. Okolicę Jedliny upodoali sobie rycerze rabusie. Napady jakich oni dokonywali, oraz wojny husyckie spowodowały, że tereny te były opustoszały, stąd wzięła się nazwa pobliskiej Głuszycy.
W drugiej połowie XVI wieku odkrytu w Jedlinie Zdroju (niem. Bad Charlottenbrunn) złoża wód mineralnych. Po wojnie 30 letniej (1618-48) do jedliny napłynęło dużo nowej ludności wyznanioa protestanckiego. Od tego czasu w Jedlinie zaczęto na szeroką skalę zajmować się tkactwem. Walory uzdrowiskowe Jedliny wykorzystał nowy włascieil jedliny od 1723 r. generał austriacki Hans Christopher baron von Seher-Thoss - właściciela Jedlinki. Nadał on osadzie nazwę od imienia swojej żony Charlotty. I tak oto zaczęła funkcjonować nazwa Charlottenbrunn. Nowy właściciel oddzielił część uzdrowiskowa Jedliny od wsi, co pozwoliło na uzyskanie prawa do odbywania targów.
Wojna 7 letnia (1756 - 1763) pomiędzy Austrią a Prusami doprowadziła do zniszczenia części zabudowań oraz urządzeń w uzdrowisku. Uzdrowisko zaczęto odwiedzać dopiero od 1813 roku, kiedy to wprowadzono w tu pierwszą kurację mleczną. W tym celu zbudowano pawilon zwany szwajcarką. Aby przyciągnąć kuracjuszy w uzdrowisku udostępniono muzeum geologiczny, ogród botaniczny a od 1846 roku park zdrojowy wraz z halą spacerową.
W latach 1861 - 64 nowym właścicielem Jedliny został fabrykant z Wałbrzycha Kriester. Przyczynił się on do wybudowania gmach sanatorium, hali spacerowej oraz obudowania źródeł. Od 1884 roku uzdrowisko odkupione zostało przez gminę. W celu zwiększenia atrakcyjności uzdrowiska od 1895 roku rozpoczęto przyjmowanie kuracjuszy także w zimie. Początek wieku XX uzdrowisko przeżywało swoje lata świetności. wzniesiono w Jedlinie hotele, pensjonaty, zaczęła działać poczta z telegrafem, doprowadzono elektryczność i kolej. Z przełomu XIX i XX wieku pochodzi kilka zabytków Jedliny Zdrój (niem. Bad Charlottenbrunn). Między innymi:
- drewniany dom remizy strażackiej;
- Kościół filialny p.w. Wniebowzięcia NMP przy ulicy Kłodzkiej. Kościółek ma fenomenalne położenie na skale. Wygląda jak żywcem przywieziony z Alp;
- dawny kościół ewangelicki, w 2001 roku przekazany przez Kościół Ewangelicko-Augsburski do parafii katolickiej. Kościół znajduje się przy ulicy Piastowskiej i jej systematycznie odbudowywany. Dzisiaj wygląda juz bardzo dobrze, ale parę lat wcześniej ...;
- Budynek poczty przy ul. Warszawskiej 6;
- pałac w Jedlince, który chyba cudem uratowano przed zniszczeniem.
A dzisiaj? Dzisiaj uzdrowisko Jedlina Zdrój funkjonuje w połączeniu ze Szczawnem Zdrój. Nie ma w Jedlinie wielkich fabryk, ale są przepiękne tereny, spokój no i coroczna impreza Teatrów Ulicznych i festiwal zupy.
Obserwuję Teatry Uliczne od poczatku ich istnienia w Jedlinie, czyli od 1997 roku i co roku jestem pod wielkim wrażeniem. Festiwal ten przyciąga rzesze turystów do tego miasteczka, powiem więcej. W czasie festiwalu Jedlina Zdrój staje się ważnym miejscem na mapie kulturalnej Polski. Świetny pomysł, gratuluje panu Orplowi. Impreza ta, stanowi według mnie sztandarową formę promocji tej przepięknej miejscowości.
Osobiście uwielbiam Jedlinę Zdrój za przepiękne widoki i właśnie teatry uliczne, które rokrocznie się tutaj odbywają.
Zapraszam do odwiedzenia.
